ZİYA BEY CAD.13.SK NO:12. BALGAT ANKARA
TEL.(312)287 63 76 FAX.(312)287 63 86
IRAK SEÇİMLERİ
KERKÜK VE TÜRKMENLER
Şemsettin KÜZECİ
ANKARA/2005
GİRİŞ
Irak Türklerinin Irak’ta yerleşimi, (54 H / 674 M) yıllarına dayanır, O yıllarda, Orta Asya ve Azerbaycan’dan göç eden Türkmenler, önce Irak’ın güneyi, Basra’da yerleşirler daha sonra muhtelif tarihlerde o topraklarda kurulun 6 Türk devleti Selçuklu, İlhanlı, Celairi, Akkoyunlu, Karakoyunlu ve Osmanlı devletleri sonucu; Irak’ın Kut, Samarra, Kerkük, Musul ve Erbil, Telafer ve diğer illerine yayıldılar. Türkmenler, Irak’ın kuzeyi, Telafer’den güneye doğru, Mendeli’ye kadar uzanan ince bir şerit üzerinde yaşamaktadırlar.
1957 yılında yapılan sayıma göre bugün Irak Türklerinin nüfusu yaklaşık 3 milyon civarındadır. Kuzeyden Telafer, Musul, Erbil, Altınköprü, Dibis, Kerkük, Tuzhurmatu, Diyale, Bağdat, Karatepe, Kifri, Hanekin gibi ilçe ve illerinde bir ince şerit üzerinde yaşamaktadırlar. Oğuz boylarından olan Irak Türklerinin yazı dili Türkiye Türkçe’si, konuşma dilleri ise, Azerbaycan şivesidir.
Kültürlerine gelince, Köklü ve zengin bir kültüre sahiptirler.Eski çağlardan beri , Irak’ta yaşayan Türkmenlerin dilleri olduğu halde kendilerine de özgü bir edebiyatları vardır. Ama ne yazık ki, bu edebiyat sadece meclislerde ve özel oturumlarda şifahi olarak dile getirilirdi.
Irak Türkmenlerini yazılı edebiyatı 14.yüzyılda büyük şair İmadettin Nesimi El-BAĞDADİ ile başladı. 1370-1417 M. yılları arasında yaşayan NESİMİ Irak Türkmen Edebiyatının en zengin hazinesi sayılır. Şiirlerini Irak Türkmenlerinin dili ile yazdı. Aynı zamanda Dede Korkut ‘ta yine Türkmence yazılmıştı.1498-1556 M. tarihleri arasında yaşayan Fuzûlî yazdığı şiirlerinin bir çoğunu Türkmence olarak tespit edilmiştir. Ancak Nesimi ile Fuzûlî’nin şiirleri bütün dünya Türklerinin ortak malıdır diye biliriz.
Osmanlı İmparatorluğundan koparılan Irak, çeşitli dönemlerdeki iktidarlar tarafından Türkmenlere asimile, sindirme, soykırım, zorla göç, idam vs. gibi yok etme politikasıyla karşı karşıya kaldılar. 1920’de Telafar’de Kaçkaç , 1924’te Kerkük’te Live , 1946 Gavurbağı,1959 Kerkük Katliamlarına maruz kalarak, Türkmenlerin önde gelen liderleri Necdet Koçak, Abdullah Abdurrahman, Adil Şerif ve Rıza Demirci; T.C. Başbakanı Süleyman Demirel’in teşebbüsüne rağmen diktatör Saddam tarafından topluca ve gaddarca idam edildiler.
1991’de Körfez Savaşı esnasında Tuzhurmatu, Taze, Leylan, Kerkük, Altınköprü ve Erbil’den Baas Partisi iktidar tarafından yapılan idamlar: Irak’ın kuzeyinde ABD, İngiltere ve BM tarafından kurulan Güvenlik Bölgesinde de devam etti. 31 Ağustos 1996 ‘da Talabaniyi Erbil’de çıkarmak için Erbil’e baskın yapan Barzani güçleri ile Saddam Fedaileri 31 Türkmen’i tutuklayarak vahşice katletti. Barzani, 10 Ağustos 1998 ve 11-12 Temmuz 2000 tarihlerinde yine Erbil’de Irak Türkmen Cephesi başkanlığına saldırarak bütün Türkmen binalarını tahrip edip, yağmaladı ve Saddam gibi Türkmen kimliğini güvenlik bölgesinden de silmeye çalıştı.
Nisan 2003 te ABD tarafından iktidarı sona eren diktatör Saddam rejimi sonrası işgalci ABD’nin gerçek yüzü gün yüzüne çıktı. Kendisine ait olan birkaç ajanı Irak’ın başına getirerek, ülkeyi günden güne bölmeye ve harabeye çevirdi. Hele Abu Ğreyıp Cezaevi skandalı ve Kürtlere açık destek verme hususu, Türkiye’ye karşı gösterilen kin ve nefret, Türk Ordusunu da kapsadı. 11 Türk askerin kafasına çuval geçirmesi, Türkiye’nin kırmızı çizgilerinin aşılması, Kürt Aşiret Başkanları Barzani ile Talabani’nin küstahça açıklamaları, Türkiye’yi çok pasif duruma düşürdüğü gözler önündedir…
O günden bugüne Irak ta istikrar getireceğini her platformda dile getiren ABD, ne pahasına olursa olsun düzmece seçimleri hızlı bir şekilde gerçekleştirdi. Bu seçimler Iraklıları ikna etmediği gibi bir çok komşu ülkelerde seçimlerin meşruiyetinin olmadığını dile getirdi.
İşte, biz ESAM olarak Irak seçimlerini, Kerkük ve Türkmenleri konu ederek bu raporu hazırlamaya çalıştık. Umarız noktaları gerçek harflerin üzerine koymuşuzdur…
Şemsettin KÜZECİ
15 Şubat 2005
IRAK SEÇİMLERİ’NDEN BAŞLIKLAR
Geçici Irak anayasasında Aralık 2004 ile 31 Ocak 2005 tarihleri arasında genel seçimlerin yapılması ön görülmüştür.Irak Yönetimi, Genel Seçimlerin Birleşmiş Milletler tarafından yapılmasını kararlaştırdı.Seçimler, Irak tarihinde en önemli seçim olarak nitelendirilmiştir.
Çünkü seçimler neticesinde 3 önemli husus gerçekleşecektir.
- Parlamento, Cumhurbaşkanı ve yardımcılarını seçecek.
- Parlamento, Anayasayı hazırlayacak,.
- Parlamento, Kerkük’ün statüsünü belirleyecektir.
8 (sekiz)Irak’lı ile 1 (bir) BM yetkilisi Yüksek seçim kurulu olarak işe başladılar.8 (sekiz)kişiden birisi Türkmen kökenli Hayri Mehmet olarak tanınmaktadır.
Seçimler 3 aşamada yapıldı.
- Irak Parlamentosu için 275 Milletvekili seçildi.
- 18 Vilayette, Vilayet Meclisi seçimi yapıldı.. Her Vilayet 41 meclis üyesi seçildi. Bağdat”a ise 51 meclis üye seçildi.
- Kürt Bölgesi(Erbil ve Süleymaniye) illerinde Kürt Parlamentosu seçimleri yapıldı
Seçmenlerde 15 Aralık’a 2004 ‘e kadar kayıt işlemleri yapıldı.Irak’ta 14 Milyon seçmen kayıt yaptı.Ancak, 8.5 (sekiz milyon beş yüz bin) seçmen seçimlere katıldı. Her milletvekili için 36.360.000 oy gerekmektedir.226 Siyasi Parti veya (Kiyan) seçimlere katıldı.Her partinin listesi 12’den az 270’ten fazla isim kapsamayacaktır.
KÜRTLER 19 Parti ile Kürt İttifakı altında seçimlere katıldı.
TÜRKMENLER (2) iki liste ve 2 Şii Türkmen Partisi Sistaninin desteklediği listeyle
koalisyon yaparak seçimlere katıldı.
- Irak Türkmenler Cephesi;5(beş) Parti Koalisyon yaptı.(Ankara’nın desteklediği Irak Türkmen Cephesi Partileri)
- Milliyetçi Türkmen Hareketi.Cephe dışında kalan Türkmenler ve Türkiye’ye kızgın olan Türkmenler sözde (MHP) destekli…
- İki Türkmen Şii Partisi; Şii İttifakı listesi ile katıldı.Vefa Hareketi ile İslami Türkmen Hareketi.İkisi de İran destekli.
KILAŞURİ (Kildani ve Asuriler); 2(iki) parti Kürtlerle birlikte Kürt ittifakına katıldı. 6(altı)Parti ise aralarında bir koalisyon kurarak seçimlere katıldı.2(iki) ayrı parti de her biri kendi adına yani tek başına seçimlere katıldı
.
YEZİDİLER Bir parti kendi haline liste hazırladı ve seçimlere katıldı.
ARAPLAR:
1.Şii Araplar:
- Dini guruplar bir koalisyon Sistani destekli.
- 10 Şii parti ayrı ayrı seçime katıldılar.
- Milli ve Sivil toplum kuruluşları 14 Parti her biri ayrı ayrı listeyle katıldı.
- Irak Komünistleri ise 2 parti bir koalisyon oluşturarak seçimlere katıldı.
2.Sünni Araplar:
- Dini partiler: 3(üç) parti ayrı ayrı listeyle seçimlere katıldı.
- Milli ve sivil toplum kuruluşları 28 Parti olarak ayrı ayrı listeyle seçimlere katıldılar.ayrıca 11 Arap suni parti bir koalisyon oluşturarak seçimlere katıldı.
Sünni Arapların çoğu seçimleri boykot ettiler:
Ramadi de %2 katılım oranı gerçekleşti.Kerkük’teki Arapların çoğu başta seçimlere karşı çıktılar. Daha sonra Kürtlerin oyunlarını görünce seçim için adeta yarıştılar. Nitekim 72 bin (Havice Arabı) seçim günü uydudan yayın yapan Türkmen TV ‘de demeçler vererek seçime katılmak istediklerini söylediler. Buna ilaveten oylarını da Kürtlere karşı Türkmenlere vereceklerini söylediler…
31 Ocak 2005 günü de ABD, BM ve Kürtlere karşı Kerkük’ün büyük Arap ilçelerinden olan Havice’de büyük bir protesto yürüyüşü düzenlediler.
IRAK SEÇİMLERİ
30 Ocak 2005 tarihinde yapılan Irak’ın Genel Seçimlerine katılmak üzere, Irak‘ın siyasi partileri, sivil toplum kuruluşları ve bazı siyasi şahsiyetler seçimlere katılma kararı aldılar. Resmi müracaatlar sonrası 233 Parti seçimlere katılamaya hak kazandı. Bu partilere SİYASİ KİYAN olarak Yüksek Seçim Komiserliği tarafından adlandırıldı.
18 İlde yerleştirilen seçim sandıkları, çeşitli guruplardan oluşan gözlemci komisyonları teşkil edildi. Ancak Irak’ın Kuzeyindeki usulsüzlükler hat safhayı aşarken dünya kamuoyu gözünü bir kez daha Kerkük’ün üzerine çevirdi. Ancak, Seçim Yüksek Komiserliği ile Kürtlerin arasındaki anlaşmalar bir çok soru işaretini beraberinde getirdi.
Kerkük’tekiler Şii, Sünni ve Asuriler olarak, Kürt guruplarının yaptıklarına karşın işbirliği içerisine girdiler. Kürtlerin Seçim planlarına karşın Kerkük’te yaşayan bütün guruplar birlik ve beraberlik simgesini gösteren bir uzlaşmaya vardılar. Ama ne yazık ki, ABD’liler Yüksek Seçim Komiserliğiyle birlikte aldıkları bir kararla Irak’ın Kuzeyinden 100.000(Yüz bin) göçmen kürdü Erbil ve Süleymaniye de oy kullandıktan sonra ikinci defa Kerkük’te oy kullandırdılar.
Organizasyonu Bileşmiş Milletler tarafından yapılan olan 30 Ocak Seçimlerinde y 226 siyasi parti (Siyasi Kiyan) yarıştı. En fazla 18 ay iktidarda kalacak olan yeni kurulan Hükümet’in 275 milletvekili Irak tarihinde ilk defa olarak milletvekili unvanına sahip olacaklar.
226 Siyasi Partiden 111 Siyasi Kiyan Seçimlerin seçim Pusulasında yer aldı. Geriye kalanlar birbirleriyle koalisyon yapaya mecbur kaldılar.
Kürt gurupları, 19 Parti ile seçimlere katılarak, aralarında “ Hizbul Hal” Türk’ çesi “Çözüm Partisi” de yer aldı.
Yurtdışında yaşayan Iraklılar için Türkiye’nin de yer aldığı 14 Ülkede BM denetiminde seçim sandıkları kuruldu. Ankara ve İstanbul’da 28,29 ve 30 Ocak tarihlerinde seçim yapıldı. İstanbul’da 12 sandık Ankara’da ise 8 sandık kuruldu. Türkiye ‘de yapılan seçimlerde galip Türkmenler çıktı. Ancak katılım oranı çok düşük göründü.Yaklaşık 30.000 civarında Türkmen’in bulunduğun Türkiye’de 4000 civarında Türkmen’in katıldığı saptandı bu rakamda Türkmenler için hayal kırıklığıdır. Her şeye rağmen Türkiye’deki seçmenleri katılım oranı yani Kaydını yapıp ta seçime katılan %93.6 oldu. Diğer Ülkelere göre Türkiye birinci sırada yer aldı.
DEVLETİN RESMİ RAKAMLARI
TÜRKİYE BULUNAN TÜRKMENLERİ SAYISI
1.T.C. vatandaşları: 3.000 Kişi
2.İkametli : 4.000 Kişi
3.T.C. vatandaşlığına başvuran 870 kişi
4.İkamet almak için Başvuran 2500 Kişi
5.Kaçak olarak Türkiye’de yaşayan 5000 Kişi
……………………………….
Türkiye’deki Türkmenlerin sayısı 15.120 kişi
TÜRKİYE'DEKİ IRAKLILARDAN TÜRKMEN
CEPHESİNE % 85 OY ÇIKTI
Irak seçimleri için Ankara ve İstanbul'da üç merkezde oy kullanan Iraklılardan yaklaşık yüzde 85'inin Irak Türkmenleri Cephesi'ne (ITC) oy verildi. Türkiye’de kayıt yaptıran 4178 seçmenden; 4 bin 30 geçerli oyun 3 bin 413'ünü ITC aldı. Diğer sonuçlar ise şöyle:
Irak Türkmenleri Cephesi: 3413 oy
Türkmen Milliyetçi Hareketi: 249 oy
Irak Başbakanı Eyad Allavi'nin partisi: 73 oy
Kürt liderler Celal Talabani-Mesut Barzani İttifakı: 59 oy
Terör örgütü PKK bağlantılı Kürdistan Demokratik Çözüm Partisi: 12 oy
Geriye kalan 224 oy, diğer 16 küçük parti arasında dağıldı.
Seçim sonrası Kerkük’te açılan sandıklarda gayrı resmi rakamlara göre Türkmen Cephesi Kerkük’ün hemen hemen bütün bölgelerinde önde gidiyordu. Yalnız Kürt bölgeleri olan Şorca. Rahimava, İmam Kasım’de Kürtlerin hakimiyeti öndeydi. Gayri resmi sonuçlar Türkmen TV tarafından canlı olarak verildiğinde Kerkük’te büyük sevinç yaşanmaya başladı.Kerkük’ün büyük Türkmen mahallelerinden biri olan Musalla mahallesinde Davul zurna eşliğinde halay çeken gençler canlı telefon bağlantısıyla zaferlerini bütün dünyaya duyurdular. Ama ne yazık ki bu sevinç uzun sürmedi. Irak Türkmen Cephesi Başkanı Dr. Faruk Abdullah Türkmen TV’ye telefonla katıldığı esnada yayın stüdyosuna ve TV dairesine silahlı saldırı başladı. TV dairesi Polis arabalarından 2 kişi tarafından açılan ateş sonucu canlı yayın çatıya daha sonra çatıdan dış mahallelere uzandı. Kurşunların uçuşunu kameralar dünyaya anında gösterdi. Dünya Televizyonları olayı canlı olarak ana haber bültenlerine taşıdılar. Ardından da bir gün sonra Talabani’nin %68 oy aldık açıklamaları Kerkük’tekileri çileden çıkardı…
Ertesi gün seçim hileleri ve kirli oyunlar Kerkük için düğmeye basılmıştı adeta…Bu usulsüzlükler Kerkük’teki Musul’daki Türkmenler ve Araplar tarafından kabul edilemedi Aynı zamanda Türkiye’de de büyük yankı uyandırdı. Ama hükümet adeta Tribünlere gazel okumuş gibi kendisini gösterdi…
KERKÜK SEÇİMLERDE YAPILAN ŞAİBE VE İHLALLERİ, IRAK SEÇİM YÜKSEK KOMİSERLİĞİNE BİR RAPOR OLARAK TÜRKMENLER TARAFINDAN TAKDİM EDİLDİ.
1. SEÇMENLERİN DURUMU;
a. Çok sayıda Kürt, Erbil ve Süleymaniye'den getirilerek, Kerkük'e yerleştirildi. Bunların çoğu Rahimava bölgesindeki okullara yerleştirildi. Kalan aileler KYB'nin talimatıyla bölgedeki evlerde konuk edildi.
b. Rahimava bölgesindeki çok sayıda seçmen 5'ten fazla oy kullandı. Hem de seçim merkezlerindeki görevlilerin gözü önünde.
c. Çok sayıda kişi Rahimava bölgesinde seçmen çağında olmamalarına rağmen, oy kullandılar. Bu kişilerin seçmen kaydı seçim merkezlerindeki görevliler tarafından yapıldı. Bu da yasalara aykırıdır. Bu ihlaller özellikle Mencoli okulu ve Arafa seçim merkezinde meydana geldi.
d. Kimi şahıslar yaklaşık bir sene önce vefat eden vatandaşların yerine oy kullandılar. Örneğin Rahimava bölgesindeki Esiri okulunda Hüseyin Sabır adındaki şahıs ölen babası Sabır Abüdecac yerine oy kullandı.
f. 2000 Kürt muhafız hem kendi görev yerlerinde, hem de ikametgahlarında oy kullandılar.
h. Erbil'de Türkmen seçmenler, kurşun kalemlerle oy kullanmaya zorlandılar. Bu da uluslararası ve diğer bağımsız gözlemcilerin hazır bulunmamasıyla seçim formunda hile yapmak ve Türkmenlerin oylarını silmek ve yerine diğer bir listeye oy vermek amacıyla yapıldı.
g. Tuzhurmatu ilçesine bağlı Meftül El-Sağir ve Meftül El-Kabir köylerinde 130 nolu Kürt koalisyonun seçimi kazandığına işaret edildi. Ancak ne ilginçtir ki; köy sakinlerinin tamamı Arap'tır. Her hangi bir Kürdün yaşamadığı köyde sandıklar açılmamıştır. Bu da şunu gösteriyor ki; bu bölgeye mahsus seçim evrakları sahtedir.
ğ. Tuzhurmatu'nun Salmanpak nahiyesindeki seçimlerin Kürt koalisyonun kazandığı belirtilmiştir. Ancak köyde sakinlerin hepsi Arap ve Türkmenlerden oluşuyor. Bilindiği gibi çoğunluğunu Kürtlerin oluşturduğu muhafız güçleri, söz konusu bölgeye baskın düzenlemiştir. Bu da sahteciliğin baskından sonra yapıldığına işaret ediyor.
2. SEÇİM MERKEZLERİ:
a. Seçimin yapıldığı gün sabah saatlerinde Kerkük'ün Kürt mahallelerinde 8 seçim merkezi açıldı. Bu merkezlerin koruma görevi Kerkük'ten getirilen muhafız güçlerine verildi. Kerkük polisi bölgeye yaklaştırılmadı. Seçim Yüksek Komiserliğinin listelerinde yer almayan seçim merkezlerinin isimleri şöyle:
-Goran Okulu
-Ala Okulu
-İmam Kasım Endüstri Lisesi
-Şehit Mamosta Reşat Okulu
-Mehabet Okulu
-İmam Kasım Okulu
-İskan Okulu
-Yazdeyazar Okulu
b. Kerkük'ün Türkmen mahallelerindeki bir çok seçim merkezlerine seçim listeleri gönderilmedi. Bu da bir çok Türkmen'in oy kullanmamasına neden oldu. Bir çok merkez ise seçim listeleri yetersizliği yüzünden belirlenen süreden önce kapatıldı. Ancak bunun gerçek nedeni söz konusu listelerin, Türkmenlerin oylarını kullanmamaları için çalınmasıdır. Atabek ve Birazar okullarında olduğu gibi.
c. Kürtlerin çoğunlukta yaşadığı Rahimava bölgesinde sandıklar belirlenen saat olan 7:00'de değil de saat 6:00'da açıldı. Amaç bölgeye getirilen yabancıların oy kullanmasını sağlamak idi.
d. Bir çok Türkmen mahallelerindeki seçim merkezleri seçimden bir gün evvel Kürt bölgelerine aktarıldı. Örneğin Marakış okulundaki merkez, kalabalık az olduğu gerekçesiyle, Kürt mahallesindeki Esiri okuluna aktarıldı.
e. Ebi Temmam okulundaki seçim sandıkları muhafızlar tarafından gece saatlerinde çalındı.
f. İzinli olmayan bazı Kürt Cemiyet üyeleri seçim seyrini değiştirmek için seçim merkezlerine girdiler. Örneğin Kerkük 63 Komala Cemiyeti.
h. Arafa Merkezindeki seçim sonuçlarıyla oynandı.
g. Türkmen Telafer kentinde yalnız iki seçim merkezi açıldı. Böylece 400 000 nüfuslu kentteki çok sayıda Türkmen sandık başına gidemedi. Kent aynı gün bombardımana uğradı. Bu da seçimi olumsuz etkiledi.
ğ. Telafer'e bağlı İyaziye ve Mahalebiye nahiyelerinde yaklaşık 20000 Türkmen seçmen sandıkların bulunmaması nedeniyle oylarını kullanamadılar.
ı. El-Mansuriye nahiyesindeki yaklaşık 3000 Türkmen seçmen, pusulalarının meçhul kişiler tarafından çalınması nedeniyle sandık başına gidememiştir.
i. Türkmen Birahmet köyünde seçim merkezleri saat 10:00'da Peşmergeler tarafından açılmıştır. Saat 15:30'da kapatılan seçim merkezlerindeki sandıklar, Amerikan güçlerinin talimatı bahane edilerek, bilinmeyen bir bölgeye götürülmüştür. Sandıklar, komiserliğe bir gün sonra teslim edilmiştir.
j. Seçimler Kerkük ve Tuzhurmatu'nun Kürt mahallelerinde belirlenen yasal süreye bağlı kalınmaksızın devam etmiştir. Bu duruma itiraz eden Kürt olmayan gruplar, silah zoruyla muhafız güçleri tarafından aşağılanarak, seçim merkezi dışına atılmıştır.
3. SEÇİM MERKEZLERİ GÖREVLİ VE GÖZLEMCİLERİ:
a.Seçim merkezlerindeki gözlemci dağılımında adalet gözetilmedi. Türkmen gözlemcileri seçim süresi sona ermeden önce merkez dışına çıkarılmıştır.
b.Kürt mahallerindeki seçim merkezlerinde görevli Kürt gözlemciler, belli grupların isteği paralelinde hareket ettiler. Bu da söz konu merkezlerin istikrarını bozdu. Örneğin:
1.Rahimava bölgesindeki merkezlerde görevli Kürtler, Kürt gruplarına oy vermeyenleri rahatsız ettiler. Kürt seçmenleri, Kürt gruplarına oy vermesine mecbur ettiler.
2.Bu görevliler seçmenlere, gözlemcilerin ifadesinden de anlaşıldığı gibi, birden fazla seçmen listesi verdiler.
3.Seçim gününde arabaların dolaşma yasağına rağmen, özellikle Rahimava mahallesinde Kürt bayrakları taşıyarak, tahrik niteliğinde sloganlar atarak, konvoy halinde dolaşan arabalara rastlandı. Tüm bunlar da polis ve muhafızların gözü önünde gerçekleşti.
4.Kentler arasındaki seyahat yasağına rağmen, Kerkük ve Süleymaniye'den Kerkük'e çok sayıda Kürt geldi. Bunların oy kullanması temin edildikten sonra Kürt asıllı polis şefi Şerko Şakir ve muhafız güçleri komutanı Enver'in denetiminde Erbil'e ve Süleymaniye dönüşleri sağlandı.
5.Komiserliğe bağlı gözlemcilerin hareket edebilmesi için yaklaşık 150 yaka kartı dağıtıldı. Ancak bu kartların çoğu komiserlikle her hangi bir ilişkisi bulunmayan kişilere verildi. Kartlardan yararlananların çoğu Süleymaniye emniyet dairesi men-supları oldu.
6.Kürt muhafızlar Leylan’da Türkmenlerin seçim merkezlerine ulaşmasını engelledi.
7.Yengice ve Bastamlı bölgelerinde seçim süresi bittikten sonra muhafız üniforması giyen peşmergeler, bölgedeki toplam 18 sandığı Amerikalıların talimat verdiklerini gerekçe göstererek, bilinmeyen bir yere götürdüler.
8.Kak Tarık adındaki bir asayiş görevlisini Tuzhurmatu'da Komiserlik Başkan Yardımcısı olarak tayin ettiler.
9.İbni Haldun seçim merkezi sorumlusu Mümtaz Ahmet, sözde Kürdistan bölgesi asayiş personeli tarafından saldırıya uğradı. Merkezde bir odaya kapatılan Ahmet’in sorumluluğundaki sandıklar çalınarak, bilinmeyen bir yere götürüldü. Ertesi gün sandıkların bazısı merkeze iade edildi. Bu arada tüm oylar Kürtler lehinde değiştirildi.
***
TÜRKMENLER SEÇIMLERE ANKARA’NIN ZORU İLE KATILDI
Kuzey Irak’ta özellikle de Kerkük üzerinde KDP ve KYB’ nin kurdukları kirli planların daha önceden farkına varan Türkmenler, seçimlere katılmama kararı almıştır. Ancak, Anakara’nın desteklediği Irak Türkmen Cephesi (Irak Türkmenleri Cephesi) ‘ne Ankara tarafından büyük baskı yapılarak seçimlere katılmalarını sağlandı. Aslında iyi niyet göstermek amacıyla bu kararı almış olabilir Ankara….Ama her ne olursa olsun Türkiye’nin önde gelen stratejik uzmanlarının veya Ortadoğu ve Kürt meselesi uzmanları Irak’ta olup bitenleri Iraklı bir Türkmen kadarı anlayamaz, anlarsa da analizini yazılı veriler veya olasılıklar üzerine yürütür.. Çünkü O coğrafyanın hislerini veya insanlarının psikolojisini hayatta anlayamaz ve anlamasına da hiç ihtimal yoktur. Orası öyledir… “ Kurtla Çakal bir arada,gafil olan hançer bulur yarada”
“Bir süre önce Kerkük’ ün Kürtleştirilmesine yönelik faaliyetlerin yoğunlaşması üzerine, seçimlere katılma kararlarını gözden geçireceklerini açıklayan Türkmenler, zoru seçerek ve üzerlerinde oynanan oyunları bozmak için seçimlere katılacaklarını açıkladılar…
Irak geçici yönetiminin, KDP ve KYB yöneticilerinin tehditlerine ve şantajlarına boyun eğerek, seçim takvimini ve yöntemini değiştirmesi, ülkeye huzur ve güven getirmesi beklenen ABD’ nin de bu konuda taraf olması ve bu iki partiye arka çıkması büyük talihsizliktir..
Irak geçici anayasasının 58. maddesi, Kerkük’ten göçenlerin yerlerine dönmesini emretmekle beraber, bu madde tek taraflı ve tek bir etnik grubun lehine ve bütünü için yorumlanamaz ve kullanılamaz... Ama ne yazık ki, dünya kamuoyunun gözleri önünde, yılların Türkmen şehri Kerkük’ ün nüfus yapısı bozulmuştur. Bunun ölçüsü de seçimler olacaktır…
Edinilen bilgilere göre, IKDP ve IKYB' nin talebi üzerine, seçim komiserliği tarafından, 17-25 Ocak tarihleri arasında tanınan ek sürede, fazladan 60 bine yakın kürt, seçmen kütüğüne yazdırılmıştır. Böylece, geçen yıl kente dışarıdan getirtilerek yerleştirilenlerle beraber, Kerküklü olmayan toplam 160 bin civarında kürt, seçmen yapılmıştır.. Bu yeni seçmenler, seçim bir yana, seçim sonrasında Kerkük’ün statüsünü değiştirmeye yönelik bir planın piyonları olacaklardır....
Eskiden Araplaştırılmak istenen Kerkük, bugün de Kürtleştirme politikasıyla karşı karşıyadır. Arada kalan yine Türkmenler olacaktır. Türkmenler, bunun faturasının yine bir gün kendilerine ödetilmesinden büyük kaygı duymaktadır.
Bütün bu olumsuzluklara ve her fırsatta yok sayılmak istenmesine rağmen, Irak’ ın asli ve kurucu unsuru olan Türkmenler, meydanı boş bırakmayacak ve oyuna gelmeyeceklerdir. Ne pahasına olursa olsun bu seçimlere girecek ve bir kez daha kara gün dostu olduklarını göstereceklerdir.
Demokratik mücadelemiz sürecektir. Bizim için birliğimiz ve dirliğimiz her şeyden önemlidir.. Önceliğimiz ise Irak’ın toprak bütünlüğüdür. Bunun aksini düşünenler, zaten Iraklı değil, olsa olsa fırsatçı olabilirler…”
KÜRT SEÇMENLER KERKÜK’ÜN OKULLARINDA KONUŞLANDI
Ankara’yı gizlice ziyaret eden Türkmen kökenli Kerkük Milli Eğitim Müdürü Şan Ömer, Irak’taki seçimler ve eğitim konusundaki açıklamaları gerçekten de çok düşündürücü hadiselerdir. “ Kürtler Kerkük’te seçimleri ertelemek için ellerinden geleni yapmaya çalışıtlar. Şimdiye kadar 250 Kürt’ün Kerkük’e yerleştirildiği saptanmıştır. Bu Kürt aileleri Kerkük’te 22 devlet okuluna yerleşmişler. O bölgelerde eğitim sistemi felç olmuştur. 3 ay Önce bazı Ajanlar tarafından gaddarca ve şerefsizce öldürülen Türkmen kökenli Milli Eğitim Müdürü İsmail İbrahim Tuzlu’dan sonra devraldığım Milli Eğitim Müdürü olarak göreve geçtiğimden bir ay sonra bana karşı da bir suikast girişiminde bulunuldu. Ancak, korumalarım olayı son anda fark edip suçlular kaşla göz arasında kayboldular…!!!.”
Şan ÖMER devam ediyor sözlerine “2 defa Irak Milli eğitim Bakanına gittim şikayette bulundum. Ancak her seferinden Bakanında bana söylediğine şaşırdım” Bu bir Kazadır diyor Bakan” ve bir şey yapamıyor.. Ardından Okulların boşaltılması için ABD yetkilileri ile birlikte Okullara gidip olayı yerinde tespit ettik.
ABD’liler her şeye rağmen onları ders sınıflarında görüp dışarıya çıkaramadılar. Onlarda: bizi öldürün. Ancak, onu bilin ki, biz buradan çıkmayız dediler ABD’lilere… Bana da “ ABD’lilere Saddam sonrası ağzımızdaki pamukları çıkartınız dillerimiz açtınız .Ancak, o pamukları kendi kulaklarına soktunuz demek düştü”
Bu gün Kerkük ve Civarında 100 Türkmen okulu resmi olarak açılmıştır.Kürtlerinde bizlerle eşit sayıda okulları vardır.Ancak, bir öncesi de kaçak okul olarak Kürtçe Eğitim yapmaktadır. Beni hayret ettiren konu da odur ki, bu okullarda çok ahım şahım Sınıf Çadırları” seyyar sınıflar” kullanılıyor ve İsrail yapımı olarak Süleymaniye depolarından temin ediliyor.
Kerkük Vali Yardımcısı İsmail El- Hadidi; Kerkük Meclisi toplantısına beni çağırdılar. Konu eğitim sıkıntıları olarak dediler.Ancak Kerkük Meclisindeki Kürt ve Arap üyelerin bana karşı kötü tavırlarını yakın dostum olan Süryanilerin temsilcisi bana ima etti. Daha sonra açıkçasına Vali Yardımcısı Ban “ siz neden Arapça eğitim yapan okulların dilini Türkçe ile değiştiriyorsunuz “ sorunca ben anladım ki, Kürtlerden Arapların tuzağına düştüm. Kendimi Anayasanın maddelerine dayanarak kendimi savundum. Kerkük Meclis üyesi olan Hıdır KAHYAGİL; Vali yardımcısı’na siz neden Kürtlerin kaçak okullarına göz yumuyorsunuz. Onlardan korkuyor musunuz yoksa onlarla sizin işiniz mı var dedi.”
Irak’ta yapılacak olan genel seçimlerin çok önemli olduğunu gözlemciler tarafından altı çizilerek vurgulanmaktadır. Çünkü bu seçimlerde en fazla 18 aylık için iktidar olamaya çalışan Siyasi Parti Milletvekilleri ve hükümet önce Anayasayı tespit edecek daha sonra cumhurbaşkanının seçecek ve ardından da Kerkük’ün kalıcı statüsünü belirleyecektir.
SEÇİM SONUÇLARI
13 Şubat 2005 tarihinde açıklanan Irak seçim sonuçları, birinci sırada Şii Lider Sistaninin de desteklediği Şii İttifakı (4 milyon 75 bin )oy alarak oyların %47.6’sınıa sahip oldu. İkinci sırada KDP ile KYB’ nin kurduğu Kürt İttifakı (2 milyon 175 bin) oy alarak oyların %25.4’ünü aldı. Üçüncü sırada geçici Başbakan Eyad Allavi’nin Irak Listesi ise(1 milyon 168 bin) oy alarak oyların % 13.62’sını kazandı.
Yukarıdaki sonuçlara göre Irak’ta 14 milyon 200 bin kayıtlı seçmenden 8 milyon 500bin seçmen oy kullanarak %85 katılım oranı olarak saptandı. 94.305 oy ise geçersiz olaraktespit edildi.
Sünni bilinen şehirler: Anbar’da 3775(üçbinyediyüzyetmişbeş) oy kullanıldı. Katılım oranı %2 tekabül etti.Sddam’ın doğum yeri olan Selahattin’de kayıtlı seçmelerin %29 oy kullandı.
Böylece seçim sonuçlarına göre 275 Ulusal Meclisi üyeleri(Milletvekili dağılımı) aşağıdaki gibi olacaktır.
|
Şii İttifakı |
%47.6 |
130 Milletvekili |
|
Kürt İttifakı |
%25.4 |
69 Milletvekili |
|
Irak Listesi(Geçici Başbakan) |
%13.6 |
37 Milletvekili |
|
Irak Türkmenleri Cephesi |
% |
3 Milletvekili |
|
Diğer partiler |
|
34 Milletvekili |
Ayrıca, Şii ittifakı ile seçimlere katılan İki Türkmen Şii partisi’nden 2’şer Milletvekili sandalyesine sahip olacakları kesin gözü ile bakılıyor….
Dünyanın gözü üzerinde olan ve Ankara’nın da yakından takip ettiği Şehir KERKÜK çalkantılı anlar yaşadı. Seçim sonuçların itiraz edeceklerini kayıt eden Kerkük’teki Sünni Araplar ve Türkmenler korktukları başlarına geldi. Kürtler Kerkük’te birinci sırada gelince İnsanlar Kürtler Kerkük caddelerine döküldü. Dolaysıyla büyük çatılmalara yol açmamak için Kerkük Yönetimi tarafından sokağa çıkma yasağı ilan edildi.
SEÇİM SONRASI SÜREÇ
275 Millet vekilinden oluşan Ulusal Irak Meclisi önce Cumhurbaşkanı ve iki yardımcılarını seçecektir. Oyların 3/2’sinin onayını kazanması gerektirir.Cumhurbaşkanı Hükümet kurmak için Başbakan tayın eder hükümeti kurmakla görevlendirir. Başbakan hükümetini kurduktan sonra 138 oyla güven oyunu alması gerekir. 11 ay görev yapan kurulacak hükümet 15 Ağustos’a kadar Irak’ın daimi Anayasasını hazırlar ve 15 Ekim’e kadar referanduma sunulur. Anayasa halk tarafından kabul edilirse 15 Aralık 2005 ‘te tekrar genel seçimler yapılır.Kabul edilemese her şey iptal sil baştan… süreci başlar…
KERKÜK ŞEHİR MECLİSİ
|
S.NO. |
PARTİ VEYA KİYAN |
ALDIĞI OY |
NOTLAR |
|
1 |
Irak Milli Kardeşlik Partisi |
636 |
|
|
2 |
Bileşik Irak İttifakı Topluluğu |
1590 |
|
|
3 |
İşbirlikçiler Cephesi |
1181 |
|
|
4 |
Irak’ın Birliği için Milliyetçi Cephesi |
880 |
|
|
5 |
Irak Demokrasisi için Topluluğu |
390 |
|
|
6 |
Bileşik Arap Cephesi |
4064 |
|
|
7 |
Irak Türkmenleri Cephesi |
73791 |
İkinci Sırada |
|
8 |
Türkmen Milliyetçi Hareketi |
1851 |
|
|
9 |
Türkmen İslami Koalisyonu |
12678 |
|
|
10 |
İslami Dava Hareketi |
1220 |
|
|
11 |
Milliyetçi Rafideyin Listesi |
1554 |
|
|
12 |
Demokrat Bina Partisi |
914 |
|
|
13 |
Demokrat Kildani Partisi |
536 |
|
|
14 |
Irak İslami Partisi |
333 |
|
|
15 |
Kürdistan Demokrat Çözüm Partisi |
544 |
|
|
16 |
Irak Kürdistan İslami Hareketi |
2352 |
|
|
17 |
Irak Milli Topluluğu |
12329 |
|
|
18 |
Irak Cumhuriyetçiler Topluluğu |
43635 |
Üçüncü Sırada Arap Sunileri |
|
019 |
Irak Kurtuluş ve Barış Kitlesi |
1133 |
|
|
20 |
Bağımsız Cumhuriyetçiler Listesi |
135 |
|
|
21 |
Milliyetçi Beytulnahreyin Partisi |
708 |
|
|
22 |
Irak İslami Partisi |
594 |
|
|
23 |
Kürdistan Muhafızın Partisi |
1558 |
|
|
24 |
Birleşik Genel Kerkük Listesi |
237303 |
Birinci Sırada
Kürt İttifakı Listesi |
|
Kerkük’te kullanılan toplam oy sayısı (400.892 bin) geçersiz oy 559 |
TÜRKMENLERİN OYLARI
“(400.892) Oy kullanılmıştır. 559 Oy geçersiz olarak sayılmıştır.”
- Irak Türkmenleri Cephesi (93408)
- Türkmen Milliyetçi Hareketi (3450)
- KERKÜK’TE
-
- Irak Türkmenleri Cephesi (73791)
- Türkmen Milliyetçi Hareketi (1851)
IRAK TÜRKMENLERİ CEPHESİ ALDIĞA OYLAR :
- Kerkük: (73791)
- Erbil: (2384)
- Musul: (2994)
- Bağdat: (5565 )
- Selahattin (14228)
- Diyale ( 985)
Her şeye rağmen, Kerkük’ün yaklaşık %70 Türkmen olan, Musalla, Çay, Piryadi, Kasaphane, Korya, Şaturlu, Rafa, İmam Abbas, Bağdatyolu, Tisin, Hamzeli, Sakahane, Çukr, İmam Ahmet, Bulak, Yeni Tisin, Vasiti Semti, Bir Haziran, Taze, Dakuk, Altınkörü, Dibis vs. Türkmne Köy ve kasabalardaki Türkmnelere karşı, Kürtler Kerkük’ün 3 mahallesinde oturmaktadırlar; Şorca, Rahimava, İmam Kasım gibi Kürt bölgelerinden Kürtlerin lehine 237303 oy çıkması ve Türkmenlerin bu kadar Türkmen nüfusunun yoğun olmasına karşın 73791 oy çıkması gerçekten de kafalarda soru işareti bırakıyor…Hele hele nüfusu 400 bin Türkmen olan Musul’a bağlı Türkmen Telafer dahil Musul’dan 2994 oy ve Erbil’den 2384 oy çıkması başka bir tartışmayı beraberinde getirmiştir.
KÜRTLERE KARŞI HER YERDE PROTESTO MİTİNGLERİ
Seçim sonuçlarına hile katmak ve usulsüzlükle gerçekleştiğini öne süren Türkmenler BM, Yüksek Seçim Komiserliğine ve Kürtlere karşı çeşitli yürüyüş ve mitingler düzenlendiler. Bağdat’ta düzenlenen yürüyüşe katılan 1000 civarında Türkmen, Kerkük ve diğer Türkmen İllerindeki şaibeli geçen seçimler kabul etmediklerini bu sonuçları dikkate almadıklarını ve itirazlarını Yüksek Seçim Komiserliğine sundular.
Ankara’da ise binlerce Türkmen ve Sivil toplum kuruluşları Adi İpekçi Parkında bir araya gelerek öncelikle Barzani ve Talabani’ni daha sonra AKP Hükümete yüklendi.
“ Çok değerli Parti ve Sivil Toplum Örgütü Temsilcileri, Saygıdeğer Basın Mensupları ve siz Türkmen Davasına gönül vermiş Yiğit İnsanlar. Hoş geldiniz.
Birinci Dünya savaşından önce yüzyıllardır tıpkı Ankara, İstanbul ve İzmir gibi bu vatanın öz toprağı olan Telafer’den Mendeli’ye uzanan Türkmeneli toprakları ne yazık ki bazı aldanmış grupların da yardımıyla hileli bir şekilde bizden koparılmıştır.
Yüceler yücesi Önderimiz Atatürk şöyle demiştir; “Musul Kerkük vilayeti Türkiye Cumhuriyeti devletinin hudud-i milli sınırları dahilindedir. Buraları anavatandan koparıp şuna buna hediye etmek hakkı kimseye ait değildir.” demesine rağmen bu Türk toprakları bizden koparıldıktan sonra Atatürk’ün bu vasiyetini hiçbir Türk hükümeti ciddi bir şekilde dikkate almamıştır.
1920 Telafer Kaçakaç katliamı, 1924 Kerkük Live katliamı, 1946 Gavurbağı katliamı, 1959 Kerkük katliamı, 1980’de Türk liderlerinin toplu şekilde idam edilmesi, 1991 Altunköprü katliamı, 1996 Erbil Katliamı ve 2004 Telafer katliamları yapılmıştır. Bu katliamlar gerçekleşirken ne yazık ki, Türkiye’deki hükümetlerin hepsi sessiz kalmıştır. Şimdi mevcut hükümet acaba yeni ve öncekileri bile gölgede bırakabilecek, Türkmen illerinde, 2005’te yeni büyük bir katliam mı bekliyor ?!
Biz Irak Türkleri olarak bundan sonra sürdüreceğimiz mücadelemizin bütün gücünü ve azmini siz değerli Türk milletinden alıyoruz. Hükümetlere inancımız artık bitmiştir. Eğer, mevcut hükümet bizim inancımızı yenilemek ve kaybolan güvenimizi yeniden kazanmak istiyorsa bir an önce;
- Habur sınır kapısını derhal kapatmalıdır. Çünkü, bu kapıdan elde ettikleri gelirlerle mermi ve silah alıp insanlarımıza karşı kullanıyorlar; hatta fahiş fiyatlarla Türkmen topraklarını satın almaktadırlar.
- Hazır olan Türkmen sınır kapısının derhal faaliyete geçirilmelidir.
- Türkmen illerine yerleştirilen yabancı unsurların akımı önce durdurulup sonradan da geldikleri yerlere iade edilmelidirler.
- Barzani talimatı ile değil, biz Türkmenlerin talimatıyla Türk barış gücünün derhal Türkmeneli topraklarında yerleştirilmesini istiyoruz.
- Bu grupların Türkiye’deki ticari ve ekonomik faaliyetlerine el konulmalıdır.
Son olarak 30 Ocak 2005’de demokrasi adına yapılan seçimler, baştan beri kirli ellerin bulaşmasıyla dikta rejimin sonuçlarından daha vahim bir sonuç tablosu ortaya çıkarmıştır. Irak’ta barış, istikrar, eşitlik ve bütün unsurların huzur içinde yaşaması için çırpınan Türkmenler, oynanan hileli seçimde hakkı yenilen millet olmuştur. Uluslararası alanda bu seçimlerin tanınmayacağı ve yenilenmesi gerektiği ilan edilmelidir.
Özellikle Kerkük’ün demografik yapısını bozarak , Kürt adına çevrilmeye çalışılmıştır. Bu oyunları da KDP ve KYP yapmıştır. 100.000’in üzerinde insan, Kerkük’teki seçim bölgelerine dışardan getirilmiştir ve KDP ve KYP adına oy kullanmışlardır. Seçmen sandıklarında bağımsız gözlemciler bulunmamıştır. Bu insanlar, Erbil ve Süleymaniye’de oy kullandıktan sonra otobüslerle Kerkük’e götürülmüş, tekrar, ölü ve yaşları 18’den küçük olan insanların adına oy kullanmışlardır. Ne yazık ki, 600.000 nüfuslu bir Türkmen şehri Telafer’e sadece 2 seçim sandığı konulmuştur ve aynı gün şehir devamlı bombalanarak korkutulmuştur. Seçim günü resmi kayıtlara göre 12 şehidimiz ve 27 yaralımız vardır. (Gerçek rakamlar çok daha fazladır.)
Sonuç olarak, bütün Türkmeneli ve özellikle Kerkük, Türkiye’nin ve Türk dünyasının namusudur. Artık bıçak kemiğe dayandı. Söylem zamanı değil, eylem zamanıdır. Biz Irak Türkleri olarak her türlü zorluğa rağmen baş koyduğumuz bu yolda gücümüzü sizden almaktayız. Son nefer, son nefes, son damla kana kadar yaşasın Türk birliği ! ”
***
IRAK GENEL SEÇİMLERİNE KATILACAK OLAN
SİYASİ PARTİ, KURULUŞ VE ŞAHSİYETLER
(30 OCAK 2005)
- Bağımsız Demokrat Topluluğu; Dr. Adnan PAÇAÇİ
- Irak İçin Topluluğu; Dr. Raad Mevlüt MUHLİS
- Irak İslami Dava Partisi; Dr. İbrahim EL-CEFERİ
- İslami Fazilet Partisi; Dr. Nedim İsa EL-CABİRİ
- Orta Topluluk Partisi; Mahmut Muhammed NEDİM
- İslami İşçi Örgütü; İbrahim EL-MUTAYRİ
- Şehir Mihrap İslam Tebliği; Ammar Abdülaziz EL-HAKİM
- Irak İslami Partisi; Dr. Muhsin ABDULMECİT
- Bedir Örgütü; Hadi EL-AMİRİ
- Türkmeneli Partisi, Riyaz Cemal Emin (Riyaz SARIKAHYA)
- Irak Milli Türkmen Partisi; Cemal Muhammed Ali Allavardi (Cemal ŞAN)
- Demokrat Milli Partisi; Nasie EL-ÇADİRCİ
- İslami Devrim Yüksel Konseyi; Abdülaziz Muhsin mehdi EL-HAKİM
- Bağımsız Türkmen Hareketi; Kenan Şakir ALİ(Kenan ÜZEYİRAĞALI)
- Demokrat Irak Aşiret Topluluğu; Gaip Suut ŞELLAL
- Irak Milli Birlik Topluluğu; Dr. Nehro Muhammed ABDULKERİM
- Irak Demokrasisi İçin Topluluğu; Rahim Abu Ceri Muin Ali EL-SAİDİ
- Irak Şii Partisi; Hamit Mecit MUSA
- Irak Türkmen İslami Birliği; Abbas Hasan Musa EL-BEYATİ(Abbas BEYATLI)
- Müsavat ve Adıl Topluluğu; Süheyl Davut EL-CEZAİRİ
- Feyli Irak Kurt İslami Birliği;Sair İbrahim EL-FEYLİ
- Prens Ahmet Taha Ahmet Yasin Mahmut.
- Asüri Milli Partisi; Semrüt Bito YOHANNA
- Irak Türkmen İslami Hareketi. Dr. Sami Üryan Muhammed(Dr. Sami DÖNMEZ)
- Iraklı Demokratların Hareketi; Dr. Kasım Abbas DAVUT.
- Hur Demokrat Vatan Partisi;Heysem EL-HUSNİ
- Irak Milliyetçi Topluluğu; Dr. Hüseyin MUHAMMED
- Irak Tanzimi İslami Dava Partisi; Abdulrahim EL-ANZİ
- Irak Hizbullah Partisi; Hasan Razi EL-SARİ
- Demokrat ve Adalet Partisi; Abdurahim EL- NASIRRULLAH
- Vefalı Irak Cemiyeti; Saıt Yahya HİZAYYIR
- Irak İslami Feyli Topluluğu; Miktad Ali Ferhan EL-BAĞDADİ
- Demokrat Irak Topluluğu; Ferkat Muazzittin EL-KAZVİNİ
- İslami Talia Partisi; Ali Mehdi Ali EL-YASİRİ
- Birlik Partisi; Mübdir Salman VEYİS
- Türkmen Vefa Hareketi; Feryat Ömer ABDULLAH
- Kürdistan Demokrat Çözüm Partisi; Faik Muhammed Ahmet KOBİ
- Amir Ali Hüseyin Uvayyit EL-MÜRŞİDİ
- Türkmen Milliyetçi Hareketi.Hüsamettin Ali Veli (Husam Türkmen)
- Irak Türkmen Adalet Partisi, Enver Hamit Gani(Enver Bayraktar)
- Ali Muayyet Hüseyin EL-KAYSİ
- Demokrat Kasimi Topluluğu; Kasim Emin EL-CENABİ
- Ahrar Feyliler Kürt Örgütü; Şamil Derviş Ali SÜZA
- Irak Cumhuriyetçiler Topluluğu; Saat Asım EL-CENABİ
- Demokrat İslami Akımı; Hüseyin EL-ADİLİ
- Irak Aayanlar Meclisi; Nezar Habip EL-HAYZARAN
- Demokrat Milliyetçi Koalisyonu; Dr. Malik Dohan El-HASAN
- Milliyetçi Beyttilnahrayin Birliği; Görgiz Hoşaba MİKAİL
- Hizbullah EL-IRAK; Abdülkerim Mahut EL-MUHAMMEDAVİ
- Ahrar Cumhuriyetçiler Partisi; Hüseyin Abdulhasan EL-MUSEVİ
- Demokrat Bina Partisi; Esat Hamit Riyah EL-İBADİ
- Serbest Medeni Subaylar Hareketi; Necip EL-SALİHİ
- İslam Davası Hareketi; Adil Abdurrahim MECİT
- Müstakbel Irak Topluluğu; Dr. İbrahim Muhammed BAHRİLÜLÜM
- Irak Seçkinler Topluluğu; Muhammed gazal ŞEMBER
- Vasıt’ta Bağımsız Topluluğu; Abdülkerim Cevat MUHAMMED
- Arap Sosyalist Hareketi; Abdulilah Emin Hüseyin EL-NSARAVİ
- Tahrir Musalahe Kitlesi;Meşan EL-CUBURİ
- Asuri Demokrat Hareketi, Yunadim Yusuf KENNE
- Hasan Cevat EMANE
- Ali Muhsun Hüseyini Bender EL-FETLAVİ
- Meşal Avvat EL-SARİ
- Muhsin Habip Şamhi EL-KABİ
- Hamze Muhammed Casim Cafer EL-İKABİ
- Bağımsızlar Bayrağı; Münir Ahmet ALİ
- Necefa VEFA; AdnanAbd HİZAYYIR
- Irak Birlik Milli Cephesi; Hasan Zidan Halaf EL_LEHİBİ
- Ali Abd Hamze EL-TİMİMİ
- Abdulsettar Cebir Gatii EL-UBUDİ
- Bağımsız Babil Cemiyeti; Salim Kazım NACİ
- Ali Müslim Carullah Ali EL-BAYZAVİ
- Bağımsız Süryaniler Topluluk Hareketi; Yaşu Mecit HİDAYE
- Peygamber(CC) Müessesesi;Kazım Mecit TUMAN
- İbrahim Halil Sait EL-İSAVİ
- Mühendis Şeyh Halife Hac Saddam Şibib EL-BAYZAVİ
- Muhammed Reşat EL-FAZIL
- Ali Talal Ali
- Demokrat Milli Koalisyonu; Semir Şakir Mahmut EL-SUMAYDAİ
- Yirmi Devrimi Torunları Topluluğu; Abdulhüseyin Abdulazim EL-YASİRİ
- El- Melekiyye El-Destüriyye; Şerif Ali Bin EL-HÜSEYİN
- İbrahim Zubun Muhammed EL-MUSEVİ
- Irak Milli Vifak Hareketi; Eyat ALLAVİ
- Irak Türkmen Aşiretler ve Aayan Birliği; Abdulhamit Ahmet Rıza EL-Beyati
- Birinci Demokrat Milli Partisi; Hadip Hac HUMUT
- Irak Milli Kongre Partisi; Ahmet Abdulhadi EL-ÇELEBİ
- Irak Milli Tahrir Hareketi; Aiam Kerim Abdulrıza EL-SAMARRAİ
- Abdulemir Ubeyis EL-SABAH
- Bağımsız Meysan Halkı Topluluğu; myhammed Hantuş ESAT
- Mühendis Musa Muhsin İdris EL-Yasiri
- Hüseyni Fikir Topluluğu; Muhammed Vahit Halil EL-TEMİMİ
- Hazreti Ali Cemiyeti; Nime Zuğayır Ubayıs EL-HAKANİ
- Irak Milli Kurtuluş Partisi; Sami Zidin Halaf EL-UBAYDİ
- İslami Vifak hareketi; Cemal Muhammed Hasan EL-VEKİL
- Milli Kardeşlik Hareketi; Nedim Hatem EL-SULTAN
- Kurtuluş ve İmar için Bağımsız Irak Topluluğu,Casim Hüseyin EL-SAKAR
- Bağımsız Irak Beyan Topluluğu; Mansur Abdulmuhsin Abbut Hüseyin EL-ESED
- Kildani Milliyetçi Meclisi; Fuat Rahim BUDAĞ
- KYB,Celal TALABANİ
99. Bağımsız İslam Milli Topluluğu;Muhammed Ali Şerif EL-İBADİ
100. Hıristiyan Demokrat Partisi; Minas İbrahim HANNA
101. Umme Partisi; Saat Salih CABİR.
102. Kürditan Zahmet Kişan Partisi; Aziz KADİR
103. Irak Aşiret Başkanları Milli Birliği; Samir Necim Hasan Abdullah El-DİLEYMİ
104. El-Rıza İrşat ve Kültür Merkezi; Abdülhakim Fahir FERAÇ
105. Malik Abdül Hüseyn Gaffuri
106. Müsenne Fazıl Muhammed İbrahim
107. Hikmet Davut Hakim
108. İbrahim Şefik Halil İbrahim EL-BASRİ
109. Irak Aşiretlerinin İslami Kongresi; Menati Ali MENATİ
110. Bağımsız Milli Seçmen Kadroları; Fethullah Gazi İSMAİL
111. Birleşik Demokrat Irak Kongresi; Cevdet Kazım Muhammed EL-UBEYDİ
112. Bağımsız İslami Rabıtası; Nazik Abdülsahip Ali EL-YASİRİ
113. Orta Fırat Topluluğu; Hakim Hazal HAŞŞAN
114. Hür Risali Topluluğu; Haşim Talip Mustafa AL-MACİD
115. Şeyh Sadun Gulam; Ali Abdülkerim EL-LAMİ
116. Kürdistan Milli Akımı;Yasin Muhammed ABDÜLKADİR.
117. Emekliler İnsani Cemiyeti;Ali Aziz Davut EL-UBAYDİ
118. Irak Milli Hareketi; Hatem Casim MUHLİS
119. Kürdistan Muhafızlar Partisi; Zeyit Ömer HIDIR
120. Bağımsız Irak Kitlesi;Velit Abdurrahman EL-ÖMER
121. Felah Hasan Abdulemir EL-ARİZİ
122. Ahmet Hasan MAHMUT
123. Irak Kürdistan İslami Cemaati Muhammed necip Hasan EL- BERZENCİ
124. Iraklılar, Gazi Ecil EL-YAVER (Şimdiki Irak Cumhurbaşkanı)
125. Orta Akım Milli Topluluğu; Muhammed Abdülkerim Ali EL-NECİM
126. Demokrat Irak Ummet Partisi; Misal EL-ALUSİ
127. Necat Fazıl ABBAS.
128. Mühendis Bakır EL-BAKIR
129. Birleşik Milli İtilafi; Seyit Ali Al Seyit YOŞU
130. Bağımsızlar Listesi; Muvaffak Bakır EL-RUBAYİ
131. Asuri Milli Topluluğu; Odişo MİLKO
132. Demokrat Bağımsız Rabıtası; Secil Kerim UBEYİT
133. Bağımsız İleri Milli Cephesi; Abdülkerim Salih Abdullah EL-RUBAYİ
134. İrsal Halaf Hassun EL-KERAVİ
135. Irak Gençleri Genel Birliği; Sacit Hattap Muhi RAĞİF
136. Bağımsızlar Kardeşliği.Ziya Abdülkerim ŞİBİR
137. Irak Milli Kardeşlik Partisi; Raat Salman Avlan EL-UBEYDİ
138. Nezar Talip Abdülkerim.
139. Münazil Casim Hasan El-ALLAF
140. Demokrat Toplum Hareketi(Hamet); Hamir Cabir ali EL-KEFANİ
141. Irak Şabaniye Ayaklanması Kitlesi 1991, Yahya Kazım EL-ATAİ
142. EL-SEYİT Kazım Casim Ali EL-Fazili EL-HÜSEYNİ
143. Galip Muhsin Abd Hüseyin EL-SABAHİ
144. Yeni Irak Hareketi; Haydar Abdülhüseyin Cabir EL-TAHHAN
145. Muhammed Deham NİZAL
146. Bağımsız Milliyetçiler; Tarık Abdülkerim ŞAALAN
147. Diyala’da Seçmenler; Abdullah Hasan REŞİT
148. Milli Topluluk; Hena Edvar CORC
149. Irak Vefa Topluluğu; Hüseyin ŞAALN
150. Demokrat Müşterek İş Cephesi;Abbas Hadi CEBİR
151. Demokrat ırak Halk Partisi; Abdulrıza Cemil Nasır EL-HAFACİ
152. Demokrat Milli Kalkınma Partisi; Muhsin Nayif EL-FAYSAL
153. Irak Demokrat Ansar Partisi; Muhammed Fazıl ALİ
154. Dr.Abd casim EL-SAİDİ
155. Şabaniye Ayaklanması Rabitesi; Kasım Ahmet Abbut EL-ADİLİ
156. Bağımsız Kürtler Listesi; Ferhat Birbal EL-KASAP
157. İslami Şehitler Seyidi Hareketi; Dağır Casim KAZIM
158. İslami 15 Şaban Hareketi,Rezzak Yasir MUZHIR
159. Hatem Abdulimam Abdullah EL-BECARİ
160. İslami Allah İntikamı Örgütü; Yusuf Senadi ABDULVAHAP
161. Yezidi Hareketi;Emin Farham CİCO
162. Kürdistan Bağımsız İşçi Partisi; Şuvan Sıdık OSMAN
163. Salahattin’de Bağımsızlar Topluluğu; Saat Salih İsa EL-CÜBÜRİ
164. Kürdistan Halk Hareketi; Abdulhalik Muhammed Reşit ZENGENE
165. Kürdistan Halkının Demokrat Partisi; Hırdı Kadir HIDIR
166. Kildani Demokrat Birlik Partisi; Eblehet Efram SALT
167. Kürdistan İslami Birliği; Salah Muhammed BAHATTİN;
168. Kürdistan Demokrat İşçi Partisi,Yusuf Hana YISUF
169. Dr.Reca Habib EL-HEZAİ
170. EL-Nüşür Hareketi; Abdulcebbar Muhammed HASAN
171. Kürdistan Demokrat Hareketi,Şükürüllah Hamet Emin SAİT
172. Abdullah Ali Hüseyin
173. Bağımsızlar Listesi; Hadi Cebbar Hammadi EL- ŞİBANİ
174. Arap Demokrat Cephesi; Fehran Havas KENAN
175. Demokrat Beyitülnehreyin Partisi; Romyo HAKARİ
176. Bağımsız Bağdat Halkı Topluluğu; Ali Fazıl Ali EL-MYSER
177. Kürdistan Komünist Partisi; Kemal Şakir MUHAMMED
178. Kürdistan Demokrat Sosyalist Partisi; Mehmet Hac Mahmut MUHAMMED
179. Muhammed Muhsin Ali EL-ZÜBEYDİ
180. Semava Halkı Milii Topluluğu; Hac Abdurıza Naum Al GARİĞ
181. Hükümete Bağımsız İnsan Hakları Örgütleri Meclisi; Cebbar Muataf HASSUN
182. Kerkbele Halkı Aşiret Başkanları Meclisi;Yahay Halaf Ziyat Abbas EL-KABİ
183. Irak Demokrat Halk Topluluğu; Halaf EL-MENŞEDİ
184. Raciha Ahmet Salih EL-BAĞDADİ
185. Muhammed Kazım Feyrüz EL-HİNDAVİ
186. Resmi Divaniye Aşiret Meclisi; Saran Hamut Hamet Al HUMUT
187. Irak Milli Birlik Meclisi; Rabia Muhammed HABİB
188. Bağımsız Firateyin Kitlesi; Şakir Abdulemir Haşan EL- CEBASİ
189. Abbas Nasır Hassani EL-HASNAVİ.
190. Hüseyin Haşim Cebir Abbas EL-CENABİ
191. Salman MAKTUR.
192. Irak’ta İslami Birlik Partisi; Muhammed Musa EL-KASİMİ
193. Yeni Irak Kalkınma Hareketi;Ahmet Muhammed FAYSAL
194. Hizmet Topluluğu;Talip Kazım İD
195. Demokrat Milliyetçi Birliği; Gafur Tahir SAİT
196. Demokrat Kardeşlik Birliği; Şemoil Tito Cecco EL-BOTANİ
197. Demokrat Irak Akımı; Aziz EL-YASİRİ
198. KDP; MESUT EL-BARZANİ
199. Bağımsız Sivil Toplum Örgütleri Komiserliği; Basil Abdulvahap EL-AZZAVİ
200. Kürdistan Ezilmiş Çiftçiler Hareketi; Bayer Kame SÜLEYMAN
201. Hüseyin Laibi EL-MUSEVİ
202. Abbas Ali Zeki Hassun EL- MİYACİ
203. Hatem EL-MİYHİ
204. Cafer Tahir Gati Munis EL-MİRYANİ
205. Irak haşimi kıraliyet Topluluğu; Selman Hüseyin Cebbar EL-UCAYLİ
206. Bağımsız Irak Heyeti; Flih Hasan Mustafa EL-NAKİP
207. Musanna için Topluluk; Muhammed EL-ZİYADİ
208. Saad Cabir ALİ.
209. Mühendis Vadi Muhammed Hayal EL-HALİFE
210. Bağımsız Aydınlar Rabitesi; Taha Yasin DAHİL
211. Berekat Abdurrahman EL-VAİLİ
212. Ahmet Molla Kerim ALİ
213. Şabaniye Ayaklanması Militanları Hareketi;Müfit Abdülzahra EL-MÜŞAMMEİ
214. Eczacı Doktor Malik Cabir Muhsin EL-BEDİRİ
215. Mehdi Salih Abdulvahit EL-BUBASİRİ
216. Emin Haydar Hamet EL-HASSANİ
217. Murtaza Abbut Fehit EL-BEZUNİ
218. Demokrat İslami Partisi; Dr. Abbas Sahip El-ASKERİ
219. Muhammed Abd Avvat EL-DİLEYMİ
220. Bağımsız Irak Topluluğu; Salah Hasan EL-ŞİMMERİ
221. Büyüme ve Barış Hareketi; Kadı Vail Abdüllatif HASAN
222. Tarık Cemil MUHAMMED
223. İsmail Harbi MİZAL.
224. Irak’ta İslami İşçi Örgütü Merkezi Komutanlık; Ala Humut Salih Al TUMA
225. Irak Türkmen Kardeşlik Partisi; Velit Muhammed Salih ŞERİKE
226. Mühendis Abdurrazzak Cevat CABİR
NOT:
226 Kiyan Siyasi (Siyasi Varlık) seçimlere hak kazanmıştır.Ancak son aşamada birbirleriyle koalisyon yaparak 11 varlık oy pusulasında yer aldı…
TÜRKMENLER OYLARINA KİMLERE VERDİLER
85 yıldan beri Irak devletinde kendilerini tanıyan Türkmenler sayılarını Irak’ın %13’nu teşkil ettiklerini vurgulamaktadırlar. Ancak bu seçimlerde bu teze büyük bir darbe geldi. Türkmenler bu hususta sağalmayan bir yara aldı.
Diğer bir husus ise; Türkmenlerin yıllardır savundu tez “mezhep ayrımına hayır” dedikleri ve savundukları konu tam tersine dönüştü.
İşte 30 Ocak seçimlerinde Türkmenlerin oylarını dağıtan mezhep ayrımı DİN faktörü büyük rol oynayarak, Türkmenleri “ 9 parçaya ” böldü..
IRAK SEÇİMLERİNE KATILAN TÜRKMEN PARTİLERİ
LİSTESİ VE BAŞKANLARI
- Türkmeneli Partisi: Riyaz SARIKAHYA.Irak Türkmenleri Cephesi Listesi
- Irak Milli Türkmen Partisi. Cemal ŞAN Irak Türkmenleri Cephesi Listesi
- Bağımsızlar Türkmen Hareketi. Kenan Şakir ÜZERİAĞALI. ITC Listesi
- Irak Türkmenlei İslami hareketi. Dr. Sami SÖNMEZ.ITC Listesi
- Irak Türkmen Adalet Partisi.Enver Hamit GANİ ITC Listesi
- Türkmen Vefa Hareketi. Feryat Ömer Abdullah. ITC/İran Yanlısı Şii İttifakı Listesi
- Irak Türkmenleri İslami Birliği;Abbas Hasan Musa EL-BEYATİ.İran Yanlısı Şii İttifakı Listesi
- Türkmen Milliyetçi Hareketi. Hüsamettin Türkmen. Bağımsız bir Liste ile katıldı.
- Irak Türkmen Aşiret Başkanları Rabıtası.Abdulhamit EL-BEYATİ. ITC Yanlısı. Bağımsız katıldı.
Ayrıca, Talabani ve Barzani yanlısı olan bazı Tabela Türkmen Partileri yanlıları oylarını Kürt ittifakı listesi verdiler. Örneğin:
· Irak Türkmen Kardeşlik Partisi. Başkanı Velit Muhammet Salih ŞERİKE..
***