ESAM

MÜSLÜMAN TOPLULUKLAR BİRLİĞİ

29 MAYIS İstanbul 2006

KÜLTÜR KOMİSYONU RAPORU

GİRİŞ

Kültür bir toplumun duygu ve düşünce birliğini sağlayan en önemli faktörlerden biridir. Kültürün bu önemini bilen Batılılar, toplumların dini ve ahlaki değerleri başta olmak üzere, gelenek, görenek, düşünce ve sanat alanlarındaki tüm yaşam değerlerini tahrip etmeyi hedef edinmişlerdir. Bu çalışmalar son 200 yıldan beri artarak devam etmektedir. Bu süreçte İslam toplumları kültürel birikimlerini koruma ve oluşturmada başarılı olamamıştır. Bu durum İslam dünyasında bir ayrışmayı ve kopmayı beraberinde getirmiştir. İslam toplumlarının, gerek ülke içi ve gerekse topluluklar arasında zihinsel dönüşüm ve birbirine yabancılaştırılması konusunda emperyalist güçler çok yönlü çalışmalar yapmışlardır. Buna karşın İslam dünyası bu problemleri çözecek kurumsal altyapıları ve ilişkiler ağını kuramamıştır.

İslam toplumlarında yaşayan ve bu sorunun farkında olan aydınlar ESAM’ın düzenlediği bu program çerçevesinde bir araya gelmiş bulunmaktadır. Sorunların tespiti ve çözüm önerilerini hazırlamak amacıyla kurulan komisyonumuza 30 delege katılmış olup açış konuşmasından sonra 16 delege söz alarak görüş ve önerilerini açıklamıştır. Komisyon çalışması 3 saat devam etmiştir. Tespitler ve öneriler aşağıda özetlenmiştir.

TESPİTLER

1.     Batı dünyası sömürüyü kolaylaştırmak için tarihin eski dönemlerinden beri kültür emperyalizmi uygulamaktadır. Siyonist ve sömürgeci ülkeler böylelikle kendi kültürlerinin de dışında bir kültürü, kimliksizliği ve yozlaşmayı bu ülkelere ihraç ederek ve bu toplumları kendine güvenini kaybetmiş, kompleksli toplumlar haline getirmek istemektedirler.

2.      Günümüzde batının ve ırkçı emperyalistlerin uyguladığı sömürüyü kolaylaştırma yöntemlerinden biri de fikir kirlenmesidir. Bu yolla yeni kavramlar üretilmekte ve bu kavramlar iktisaden geri kalmış ülkelerde o ülkelerin aydınları tarafından kullanılmaktadır. Fakat bu aydınlar kavramların belli bir amaç doğrultusunda üretildiğinin farkında bile değillerdir.

3.      Günümüzde İslam ülkelerinde temel dini bilgiler ve bunların halka açıklanmasında yani TEBLİĞ konusunda yeterli çalışmalar varsa da ŞUURLANMA konusunda büyük eksiklikler vardır.

4.     İslam toplumlarında ilköğretimden üniversite eğitimine kadar olan süreçte büyük eksiklikler vardır. İslam dünyası din eğitimi, sosyal ilimler, fen bilimleri ve sanat eğitimi konularında bu eğitimleri verecek insanları yetiştirecek kurumları yeterince oluşturamamıştır.

5.     Kitle iletişim araçları konusunda da İslam toplumları kültür emperyalizminin etkisi altındadır. Batı kendi istediği, dejenere ettiği kültürü Müslüman toplumlara bu vasıtalar aracılığıyla kabul ettirmektedir.

6.     Sanat, edebiyat, resim, müzik ve mimarı alanlarında da İslam ülkeleri ve toplumları kendi kültür değerlerinin kıymetini bilemediklerinden batının etkisinde kalmış ve batının kültür gömleği olduğu gibi bu toplumlara giydirilmeye çalışılmıştır.

7.     İslam toplumları kendi gelecekleriyle ilgili karar alma mekanizmalarını ve düşünce merkezlerini yeterli düzeyde tesis edememişlerdir.

ÖNERİLER

1.     İnsanlarımızda kendi milli ve manevi değerlerimizi oluşturarak, onları komplekslerinden kurtarıp, kendilerine güvenen, değerlerinin önemini bilen bireyler haline getirmeliyiz. Bunun için insanlarımız, manevi eğitim başta olmak üzere sosyal ilimler ve fen bilimleri ile donatılmalıdır.

2.     İslam kültür ve medeniyetini tanıtacak projeler geliştirilmeli, toplumların birbirlerini tanımaları ve ünsiyetleri sağlanmalıdır.

3.     Kültürel yakınlaşma ve ortak bir terminoloji oluşturmak için mevcut kurum ve kuruluşların birikim ve imkânları kullanılmalıdır.

4.      Önemine binaen İslam ülkeleri ESAM benzeri araştırma kuruluşları ve sivil toplum kuruluşları oluşturmalı ve bu kuruşlularda kültür çalışmaları sürekli olarak yapılmalıdır. Bu amaçla kurulacak kültür komisyonları koordineli olarak çalışmalıdır. Komisyonlar yılda en az bir kez bir araya gelmelidir.

5.     Fikir kirlenmesini önlemek üzere kavramlar yeniden tanımlanmalı, bunu yapacak şuurlu bilim adamları, akademisyen ve aydınlar yetiştirilmeli, böylelikle sorunlara ortak bakış açısı getirecek düşünce birliği sağlanmalıdır.

6.     İslam ülkelerinde insanlarımızın şuurlandırılması amacıyla ilkokuldan üniversiteye kadar tüm eğitimin kalitesini yükseltecek, ahlaki değerleri koruyacak eğitim programları geliştirilmelidir. Okullarda ders kitaplarında İslami bilgilere ağırlıklı bir biçimde yer verilmesi sağlanmalıdır. Bu eğitimi yapacak kadrolar yetiştirilmelidir. İslam dünyasının kültürel varlıkları ve birikimlerinin tanıtımına önem verilmelidir. Geçmişten günümüze yaşayanlarda dahil İslam büyükleri tanıtılmalıdır.

7.      Edebiyat ve düşüncede nitelikli eserlerin tercümeleri yapılmalı, yazarlar ve bilim adamları arasında bir koordinasyon sağlanmalıdır.

8.      İslam toplumları arasında öğrenci değişimi teşvik edilmelidir.

9.     Her yıl İslam kültür ödülleri verilmelidir.

10. Eğitim programlarında Arapça eğitimine özel bir önem verilmelidir.

11. Müslüman toplumlarında kendi değerlerini konu alan TV programları, sinema filmleri sanat eserleri ve mimaride nitelikli eserler hazırlanması teşvik edilmeli ve mevcut çalışmalar tanıtılmalıdır.

12. İslam toplumlarındaki ahlaki ve manevi çöküntüyü önlemek için peygamber efendimizin güzel ahlakını tanıtacak nitelikli edebi eserler hazırlanmalı ve İslam âleminde bu konuda hazırlanmış olan eserlerinin tanıtımı sağlanmalıdır.

13. Kültür değerlerini spesifik olarak tanıtacak web sitelerinin yaygınlaştırılması ve teşvik edilmesi sağlanmalıdır.

14. Hükümetler nezdinde girişimlerde bulunularak gayrimüslim ülkelerde yaşayan Müslümanlara o ülkelerin uyguladığı ayrımcı davranışların durdurulması istenmeli, bu amaçla baskı grupları oluşturulmalıdır.

SONUÇ

Bütün bu tavsiye edilen hususların gerçekleştirilebilmesi için öncelikle İslam ülkelerinde ESAM benzeri kuruluşların bir an önce kurulması, eğer bu kuruluşlar varsa aktif hale getirilmesi daha sonra burada kurulacak bir komisyon aracılığı ile bu kuruluşlar arasında bir diyalog sağlanmalıdır.