D-8’in kurulmasına yönelik olarak atılan ilk adımı, Türkiye'nin  daveti ve  İran,  Pakistan,   Bangladeş, Malezya, Endonezya, Mısır ve Nijerya'nın katılımıyla 22 Ekim 1996 tarihinde İstanbul'da düzenlenen "Kalkınmada İşbirliği Konferansı" oluşturmuştur.

Bahsekonu  konferansın ardından gerçekleştirilen hazırlık çalışmaları mahiyetindeki üç Komisyon (9 Kasım  1996,  Ankara;  13-14 Mart 1997, Antalya; 12-13 Mayıs 1997, İzmir) ve iki Dışişleri Bakanları Konseyi toplantısını (4   Ocak   1997  ve  14  Haziran  1997  tarihlerinde)  takiben, 15  Haziran   1997   tarihinde İstanbul'da    yapılan Devlet veya Hükümet   Başkanları   Zirvesi   ile D-8  resmen    kurularak faaliyetine başlamıştır. Şimdiye kadar İstanbul, Dakka, Kahire ve Tahran’da olmak üzere  4 Zirve, 7 Bakanlar Konseyi , 16  Komisyon toplantısı, 1 Komisyon Özel Oturumu  ve 50’ye  yakın teknik düzeyde toplantı düzenlenmiştir.

İstanbul Zirvesinde, D-8’in yapısına ve çalışma yöntemine ilişkin olarak Bakanlar Konseyi tarafından sunulan konsey belgesi kabul edilmiş; bu belge müteakip Zirvelerde de gözden geçirilmiştir. Buna göre D-8’in, Zirve, Konsey ve Komisyon’dan oluşan üç ana  organı bulunmaktadır. Ülkemizi Komisyon’da, Ekonomik İşlerden Sorumlu Dışişleri Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı temsil etmektedir.

D-8’in faaliyetlerinde üye ülkeler arasında gerekli koordinasyonun sağlanabilmesini teminen İstanbul’da D-8 İcra Direktörlüğü Ofisi kurulmuş ve hükümetimizce İcra Direktörlüğüne atanan  Büyükelçi (E)  Ayhan  Kamel, 1997  yılı  Ağustos  ayında görevine başlamıştır. Büyükelçi Kamel halen bu görevini sürdürmektedir.

D-8 çerçevesinde işbirliği esas itibariyle sektörel bazda yürütülmektedir. İstanbul'da yapılan D-8 Devlet veya Hükümet Başkanları I. Zirve  toplantısında, D-8   bünyesindeki işbirliği  alanları  saptanmış ve üye ülkeler arasında sektörel bazda işbölümü yapılmıştır. Dakka, Kahire ve Tahran’da yapılan II., III., IV. Zirvelerde de gözden geçirilen söz konusu işbölümü bağlamında; Türkiye sanayi, sağlık ve çevre; Bangladeş kırsal kalkınma; Endonezya yoksullukla mücadele ve insan kaynakları; İran bilim ve teknoloji; Malezya finans, bankacılık  ve özelleştirme; Mısır ticaret; Nijerya enerji; Pakistan tarım ve balıkçılık alanındaki işbirliği çalışmalarını koordine etmektedir.

Güney-Güney diyalogu çerçevesinde gelişme yolundaki ülkeler arasında oluşturulan işbirliği örneklerinden biri olan D-8, üye ülkeler arasında ekonomik ve ticari işbirliğinin geliştirilmesine yönelik bir oluşumdur. D-8’in amacı kalkınma yolundaki ülkelerin dünya ekonomisi içindeki konumlarını iyileştirmek, ticari ilişkilerini çeşitlendirmek ve ticaret alanında üye ülkelere yeni imkanlar yaratmak,  uluslararası seviyede karar verme mekanizmalarına güçlü biçimde katılımlarını sağlamak ve halklarının yaşam seviyesini yükseltmektir. İlkeleri ve kapsadığı coğrafi alan itibariyle bölgesel olmaktan çok küresel bir oluşum özelliğine sahip  olan D-8’e üyelik, yukarıda kayıtlı amaç ve ilkelere bağlı tüm gelişme yolundaki ülkelere açıktır.

D-8 üyelerinin hepsinin aynı zamanda İKÖ üyesi olduğu; İKÖ içinde teknolojik ve ekonomik kalkınma düzeyleri, ticari potansiyelleri ve nüfusları itibariyle önde gelen ülkeler oldukları düşünüldüğünde, D-8'in sahip olduğu potansiyel önem fark edilecektir.

Kahire Zirvesi sırasında D-8 ile İslam Konferansı Örgütü (OIC),  İslam Kalkınma Bankası (IDB), Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP), Birleşmiş Milletler  Sanayi Kalkınma Örgütü (UNIDO), Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) ve Dünya Ticaret Örgütü (WTO)  ile işbirliği oluşturulması kararlaştırılmış olup, ilk aşamada UNIDO ve FAO  ile ilişki tesisine yönelik çalışmalar devam etmektedir.

Gelişen Sekiz Ülke’nin (D-8) en üst organı olan Devlet ve Hükümet Başkanları 4. Doruk Toplantısı 18 Şubat 2004 tarihinde, D-8’in siyasi karar organı olan Bakanlar Konseyi  7. Toplantısı 16 Şubat 2004 tarihinde, D-8’in icra organı olan D-8 Komisyonu Özel Oturumu 10-11 Ocak 2004 tarihlerinde, 14. Komisyon Toplantısı 12 Ocak 2004 tarihinde, 15. Komisyon Toplantısı 15 Şubat 2004 tarihinde ve 16. Komisyon Toplantısı 10-11 Temmuz 2004 tarihlerinde Tahran’da gerçekleştirilmiştir.

4. Doruk Toplantısı sonunda yayımlanan Tahran Bildirisi’nde, Devlet ve Hükümet Başkanları, barışın, dayanışmanın, karşılıklı saygının ve hoş görünün korunması ve teşvik edilmesi yönünde kararlılıklarını teyit etmişler ve içinde bulunduğumuz bin yılda çağdaş uygarlıkların ortak değerlerine dayanan küresel bir uzlaşmaya varma ereği doğrultusunda değişik kültür ve uygarlıklarla diyalogun geliştirilmesi ve karşılıklı anlayışın özendirilmesine olan inançlarını vurgulamışlardır.

Devlet ve Hükümet Başkanları,  küreselleşmenin, gelişmekte olan ülkeler için yeni fırsatlar yaratmasının yanı sıra yeni zorluklar ve riskler de içerdiğine dikkat çekerek, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler arasındaki farklılıkların giderilmesi  ve gelişmekte olan ülkelerin bu süreçten yarar sağlayabilmeleri için dünya ekonomisine daha fazla istikrar getirecek politikaların izlenmesi yönünde çağrıda bulunmuşlardır.

Bu bağlamda, Devlet ve Hükümet Başkanları, Meksika’nın Cancun şehrinde gerçekleştirilen Beşinci Dünya Ticaret   Örgütü Bakanlar Konferansı’nda, gelişmekte olan ülkelerin kalkınma endişelerini  ve ticaret çıkarlarını karşılayacak bir anlaşmanın yapılamadığını vurgulayarak, Dünya Ticaret Örgütü sürecinin devamı ve tarım, sanayi ürünleri ve hizmet sektörü alanında piyasaya  giriş koşullarının iyileştirilmesi gibi gelişmekte olan ülkelerin özel ilgi alanlarına gerekli önemin verilmesi beklentilerini yinelemişlerdir.

Devlet/Hükümet Başkanları üye ülkeler arasında Serbest Ticaret Anlaşması ve Gümrük Konularında İdari Yardımlaşma  Çok Taraflı Anlaşması’nın nihai hale getirilmesi için Ticaret Yüksek Düzeyli Uzmanlar Grubu’nun çalışmalarını sürdürmesini istemişlerdir.

Ayrıca, D-8’in görünürlüğünün ve faaliyetlerinin kamuoyuna daha iyi yansıtılabilmesi için üye  hükümetleri harekete geçmeye çağıran Devlet ve Hükümet Başkanları, Birinci D-8 Doruk Toplantısı’nın yapıldığı tarih olan 15 Haziran’ın her yıl D-8 Günü olarak kutlanmasını kararlaştırmışlardır.

Endonezya Cumhurbaşkanının önerisi üzerine Devlet ve Hükümet Başkanları 5. Doruk Toplantısı’nın 2006 yılında Cakarta’da yapılması kararlaştırılmıştır.